M2A

Tom Dunlop
10 July 2017

PROSIECT TREEHUGGER – PARC MARGAM, DE CYMRU

Yr wythnos ddiwethaf, treuliodd ddau ohonom amser ym Mharc Margam, De Cymru, yn gwneud gwaith allgymorth i helpu gyda phrosiect Treehugger. Mae’r profiad hwn yn cyfuno nifer o ddatblygiadau peirianneg a gwyddonol mewn un profiad rhith wirionedd gwreiddiol sy’n cyfuno gwyddoniaeth a chelf. Datblygwyd y profiad hwn gan Marshmellow Laser Feast a Phrifysgol Salford i alluogi aelodau’r cyhoedd i brofi rhai o organebau mwyaf y byd mewn amgylchedd diogel.

Gall coed Secwoia anferth dyfu i hyd at 95m o uchder, a hyd at 35m ar eu traws. Maen nhw’n gallu gwrthsefyll tanau a byw i dros 3500 oed, ac mae Secwoiau mawr yn rhywbeth na fydd y rhan fwyaf o bobl wedi’u profi erioed. Mae’r cyhoedd yn mynd i mewn i ystafell yn llawn coed, gydag arogl pîn yn gryf yn yr aer, ac yna, wrth eistedd ar foncyffion, mae hanes y Secwoia yn cael ei adrodd. Oherwydd y cyffro a’r awyrgylch, mae’r cyhoedd yn ymgysylltu’n fwy nag arfer. Ar ôl hynny, mae agweddau o’r profiad yn cael eu hesbonio, gan gynnwys sut mae’n cyfuno’r datblygiadau peirianneg diweddaraf, sef LIDAR, pelydr X a thomograffeg golau gwyn i roi golwg gwbl newydd o goeden Sequoia.


Nesaf, mae pobl yn mynd i ystafell dywyll gyda choeden ddu anferth wedi’i chreu o ewyn, cyn derbyn pecyn rhithwironedd, gan gynnwys bag cefn sy’n crynu er mwyn ehangu’r sain amledd isel. Yn ystod y profiad, mae’r bobl yn troi’n ddiferyn o dd?r sy’n gallu symud tuag at y goeden cyn cael eu tynnu i’r gwreiddiau a chael eu taflu allan i’r canopi mewn cwmwl microhinsawdd, sef proses a fyddai’n cymryd tair wythnos fel arfer. Yma, mae’n para ychydig dros 6 munud.

Caiff y profiad hwn ei ehangu ymhellach gan y sain, sydd wedi cael ei gynhyrchu o recordiadau o blanhigion a throsiannau o arwyddion cemegol i gynrychioli sut mae’r coed yn cyfathrebu. Mae pobl bob amser yn awyddus i ddysgu mwy ar ôl y profiad, sy’n eu gadael â nifer o gwestiynau y gall y gwirfoddolwyr eu hateb. Roedd rhaglen ddogfen ar gael i’w gwylio er mwyn rhoi mwy o wybodaeth i unrhyw un oedd â diddordeb.

Mae profiad o’r fath, sydd wedi’i roi at ei gilydd yn grefftus gan y crëwyr, yn galluogi ymgysylltiad â’r cyhoedd ar raddfa fawr mewn ffordd ddiogel nad yw’n defnyddio gormod o adnoddau ffisegol, ac mae’n gadael i bobl gysylltu â natur llawer mwy ac yn aml yn rhyfeddu at yr amgylchedd o’u cwmpas.